რატომ ამცირებს ტრამპი ევროპაში აშშ-ის ჯარების რაოდენობას და რატომ არ გამოიწვია ამან პანიკა ევროკავშირის დედაქალაქებში?

გასულ შაბათს გერმანიიდან ზოგიერთი აშშ-ის ჯარის გაყვანის შესახებ ამბავმა ატლანტიკის ოკეანის ორივე მხარეს ოფიციალური პირები შეძრა.
დონალდ ტრამპის განცხადება გერმანიის კანცლერ ფრიდრიხ მერცის საჯარო აღშფოთების შემდეგ გაკეთდა ირანის წინააღმდეგ ომში აშშ-ის სტრატეგიის – უფრო სწორად, მისი არარსებობის – კრიტიკის გამო. თუმცა, გერმანიიდან აშშ-ის ჯარების გაყვანის მოტივები გაცილებით ღრმაა.

გადაწყვეტილების და მისი მიზეზების შესახებ დამატებითი ინფორმაციისთვის წაიკითხეთ სტატია „გერმანიისთვის სასჯელი: რატომ გაჰყავს ტრამპი ჯარებს ევროპიდან და ეს შურისძიებაა ირანისთვის?“, ავტორი „ევროპული პრავდას“ ჟურნალისტი ოლგა კოვალჩუკი. ქვემოთ მოცემულია სტატიის მოკლე შინაარსი.

ამჟამად, ევროპაში ყველაზე დიდი კონტინგენტი გერმანიაში რჩება, 35,000–39,000 აშშ-ის ჯარისკაცით (მთლიანად ევროპაში 68,000-დან).

ირანში ომმა ნათლად აჩვენა ამერიკული ოპერაციების დამოკიდებულება ევროპაში დესანტსა და საწვავის შევსებაზე. რამდენიმე ევროპული ქვეყნის უარი, ირანის კამპანიისთვის აშშ-ის თვითმფრინავებისთვის მათ საჰაერო ბაზებზე დაშვების უფლებაზე, პენტაგონისთვის მტკივნეული დარტყმა იყო. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ სწორედ გერმანიამ გასცა ასეთი ნებართვა. ჯარების ნაწილის გაყვანის გადაწყვეტილების მიზეზები ტრამპის პირველი ვადით იწყება.

იმ დროს მან შესთავაზა ამ ქვეყანაში ჯარების რაოდენობის გაცილებით დიდი შემცირება – 9,500-ით. თეთრი სახლის ხელმძღვანელმა ეს გადაწყვეტილება გაამართლა გერმანიის თავდაცვის ხარჯების არასაკმარისობით, რომელიც იმ დროს ნატოს მიზნობრივ მშპ-ს 2%-ს ჩამორჩებოდა.

ტრამპის გეგმა იყო ჯარების ნაწილის შეერთებულ შტატებში გადამისამართება და დანარჩენის ისეთ ქვეყნებში გადამისამართება, როგორიცაა პოლონეთი და იტალია. საბოლოო ჯამში, დემოკრატი ჯო ბაიდენის არჩევამ, რომელმაც წინამორბედის გადაწყვეტილება გააუქმა, ეს იდეა ჩაშალა. ახლა ტრამპს არ შეუძლია თავისი გადაწყვეტილების დაკავშირება გერმანიის თავდაცვის ხარჯებთან – ბოლო წლებში ქვეყანამ ეს ხარჯები მშპ-ს 2%-მდე გაზარდა და გეგმავს ნატოს ახალ მიზანს, 3.5%-ს, 2029 წლისთვის.

ამიტომ, ამჟამინდელი სიტუაცია ისეთია, რომ ირანის საკითხზე მერცთან საჯარო დაპირისპირებამ მხოლოდ დააჩქარა ის, რაც უკვე განიხილებოდა ტრამპის ხელახლა არჩევამდე. შეერთებულმა შტატებმა დაიწყო თავისი რესურსების გლობალური რეორიენტაცია და ევროპა ახლა შორს არის მთავარი პრიორიტეტისგან.

აშშ-ს ახალი სამხედრო სტრატეგიის იდეოლოგი და არქიტექტორი არის თავდაცვის მინისტრის მოადგილე პოლიტიკის საკითხებში ელბრიჯ კოლბი.

თავდაცვის მინისტრის მოადგილის გავლენა ამ გადაწყვეტილებებზე უდავოა. ამის მიუხედავად, შეცდომა იქნებოდა მისი ტრამპის ადმინისტრაციაში პრორუსულ მოთამაშედ მიჩნევა ამის გამო. კოლბის ხედვა არავითარ შემთხვევაში არ არის რუსეთისადმი სიმპათია ან უკრაინის დამარცხების სურვილი – უბრალოდ, ამ ომს ადგილი არ აქვს აშშ-ს მთავარ პრიორიტეტებს შორის.

კოლბიმ თავისი მიდგომა 2021 წელს გამოცემულ წიგნში „უარყოფის სტრატეგია: ამერიკის თავდაცვა დიდი სახელმწიფოების კონფლიქტის ეპოქაში“ გაამჟღავნა, სადაც ევროპას შეერთებული შტატების ოპერაციების „მეორად“ თეატრად განსაზღვრავს.

წყნარი ოკეანის რეგიონი ამერიკელებისთვის სამხედრო ოპერაციების პირველად და მთავარ თეატრად იქცევა.

წელს, თებერვალში, ნატოს თავდაცვის მინისტრების შეხვედრაზე კოლბიმ განაცხადა, რომ „ევროპას უნდა ჰქონდეს ძალების უპირატესობა, რაც აუცილებელია ევროპაში ჩვეულებრივი აგრესიის შესაკავებლად და, საჭიროების შემთხვევაში, მოსაგერიებლად“.

CBS News-ის ცნობით, გერმანიიდან დაბრუნებული ჯარისკაცების ნაწილი შესაძლოა კონკრეტულად ინდო-წყნარი ოკეანის რეგიონში გადანაწილდეს. როგორც ჩანს, ბერლინი ამერიკული ჯარების გასვლისთვის ემზადება. The Wall Street Journal-ის ცნობით, გერმანია აქტიურად არის ჩართული „ევროპული ნატოს“ შექმნის მზადებაში. ის ასევე ემზადება ალიანსის ხელმძღვანელობაში უფრო ფართო როლისთვის – თებერვალში ბორის პისტორიუსმა გამოაცხადა, რომ ბერლინი წარადგენდა თავის კანდიდატს ნატოს მეორე უმაღლესი სამხედრო თანამდებობისთვის.

ეს ყველაფერი მოწმობს ევროპის მზარდ ცნობიერებას შეერთებულ შტატებთან ურთიერთობებში სტრატეგიული ცვლილების სიღრმის შესახებ.